top of page

Wielki dylemat kuchni hiszpańskiej: tortilla z cebulą czy bez?

Zdjęcie autora: Ewa Bochenko
Ewa Bochenko
1 minutę temu
3 minut(y) czytania
Wnętrze baru tapas: mężczyzna kroi hiszpańską tortillę na ladzie obok butelek oliwy i filiżanek, w tle klienci.

W Hiszpanii są tematy, przy których rodzinne obiady potrafią zamienić się w gorącą debatę polityczną. Piłka nożna to jedno, ale prawdziwy podział przebiega wzdłuż linii kuchennego blatu i potrafi zakończyć niejedną pierwszą randkę szybciej niż rachunek za kolację. Chodzi o tortilla de patatas – narodową dumę i królową każdego baru tapas. Pytanie brzmi prosto, choć odpowiedź nigdy taka nie jest: con cebolla (z cebulą) czy sin cebolla (bez cebuli)?

Na pierwszy rzut oka to tylko jeden składnik. W praktyce to wojna religijna, w której żadna ze stron nie bierze jeńców.


Obóz „Con Cebolla” – słodycz i soczystość


Na kuchence dymiąca patelnia z ziemniakami i cebulą; obok butelka oliwy SELISEA, jajka i deska do krojenia.

Zwolennicy cebuli argumentują, że to właśnie ona robi całą robotę. Długo i powoli smażona na oliwie z oliwek cebula karmelizuje się, uwalniając naturalną słodycz, która przełamuje skrobiowy smak ziemniaków. Dzięki niej tortilla zyskuje głębię i staje się znacznie bardziej wilgotna w środku.

Dla „cebulowców” wersja bez tego dodatku jest po prostu płaska, sucha i niedokończona – jak budowa domu bez dachu.To opcja dla tych, którzy lubią bogaty, wielowymiarowy smak, gdzie składniki wzajemnie się przenikają, tworząc niemal kremową konsystencję. Wielu z nich uważa wręcz, że jedzenie tortilli sin cebolla to kulinarna strata czasu.


Obóz „Sin Cebolla” – czystość i klasyka


Na tarasie przy zachodzie słońca kilka osób sięga po jedzenie i wino; na stole omlet, oliwki i butelka SeliSea.

Purystów kulinarnych taki argument wcale nie przekonuje – wręcz przeciwnie, wywołuje u nich święte oburzenie.Według nich prawdziwa tortilla española to triumf prostoty: wyłącznie ziemniaki, jajka, dobra oliwa i sól. Dodatek cebuli uważają za ordynarne oszustwo i kulinarne lenistwo, które ma za zadanie zamaskować kiepską jakość ziemniaków lub brak umiejętności kucharza.

Dla nich cebula to intruz, który brutalnie dominuje danie i nadaje mu mdły, słodkawy profil, podczas gdy klasyczna tortilla powinna mieć czysty, wytrawny smak ziemniaka i jajka. Co więcej, łatwiej tu o idealną teksturę – bez miękkich,śliskich kawałków cebuli, które w ustach przypominają ugotowane glisty i psują całą przyjemność z jedzenia.


A co mówią liczby, tradycja i... polityka?


Rodzina wspólnie je kolację na tarasie o zachodzie słońca, dzieląc się tapas, tortillą i winem z widokiem na góry.

Spór jest na tyle poważny, że doczekał się własnych określeń w hiszpańskim słowniku – mówi się o concebollistas i sincebollistas. Ten podział potrafi być bardziej bezlitosny niż granice regionów:

  • W wielu hiszpańskich aplikacjach randkowych deklaracja „con cebolla” lub „sin cebolla” ląduje w opisie profilu zaraz obok wzrostu i informacji o posiadaniu psa. Dla niektórych to absolutny dealbreaker – bo jak budować wspólną przyszłość, skoro nie potraficie ustalić nawet niedzielnego śniadania?

  • Nawet hiszpańscy politycy używają tego dylematu jako bezpiecznego tematu zastępczego podczas kampanii wyborczych, choć każdy z nich wie, że stając po jednej ze stron, z miejsca traci głosy drugiej połowy kraju.

  • Słynny szef kuchni Dabiz Muñoz (zdobywca gwiazdek Michelin) dolał kiedyś oliwy do ognia, stwierdzając publicznie, że dodawanie cebuli do tortilli to „aberracja”, czym wywołał w hiszpańskim internecie burzę godną kryzysu rządowego.


Choć ankiety w samej Hiszpanii regularnie pokazują, że concebollistas mają sporą przewagę (często wskazuje ją ponad 70% badanych), historia daje punkty purystom. Najstarsze zapisy dotyczące tortilli, sięgające przełomu XVIII i XIX wieku, mówią o niezwykle prostym, pożywnym daniu z ziemniaków i jajek – bez żadnych dodatków.


W wielu hiszpańskich barach problem rozwiązuje się więc dyplomatycznie, by uniknąć rękoczynów przy ladzie: obok siebie zawsze stoją dwa wielkie placki, a barmani z kamienną twarzą kroją kawałki obu stronom konfliktu.


Jaki jest nasz werdykt w SELISÉA?


Dwa omlety na talerzach na rustykalnym drewnianym stole, obok butelka oliwy, oliwki i miseczka soli.

W kwestii cebuli nie ma kompromisów, ale przy wyborze domu w Hiszpanii warto mieć wsparcie eksperta. 


  • Marzysz o kuchni, w której te hiszpańskie spory nabiorą realnego smaku?


  • Nieważne, czy jesteś w drużynie con cebolla, czy sin cebolla – najważniejsze, by swoją idealną tortillę smażyć z widokiem na hiszpańskie słońce.



Komentarze


bottom of page